{"id":974,"date":"2025-12-12T00:18:40","date_gmt":"2025-12-12T00:18:40","guid":{"rendered":"https:\/\/www.materialstests.com\/?p=974"},"modified":"2025-12-12T00:19:01","modified_gmt":"2025-12-12T00:19:01","slug":"tension-and-compression-testing","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.materialstests.com\/pl\/resources\/tension-and-compression-testing.html","title":{"rendered":"Testy rozci\u0105gania i \u015bciskania"},"content":{"rendered":"<h3 class=\"wp-block-heading\">Wprowadzenie<\/h3>\n\n\n\n<p>W in\u017cynierii materia\u0142y s\u0105 nara\u017cone na r\u00f3\u017cne rodzaje obci\u0105\u017ce\u0144. Obci\u0105\u017cenia, kt\u00f3rym mog\u0105 by\u0107 poddawane materia\u0142y, mo\u017cna wymieni\u0107 jako rozci\u0105ganie, \u015bciskanie, zginanie, \u015bcinanie lub skr\u0119canie. Jednocze\u015bnie obci\u0105\u017cenia te mog\u0105 r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 statycznie lub dynamicznie. Materia\u0142 mo\u017ce by\u0107 odporny na jedno lub wi\u0119cej z tych obci\u0105\u017ce\u0144 w tym samym czasie. W takim przypadku konieczne jest okre\u015blenie, kt\u00f3ry materia\u0142 nale\u017cy zastosowa\u0107 w danych warunkach. Aby pogrupowa\u0107 materia\u0142y, ich reakcje pod pewnymi obci\u0105\u017ceniami s\u0105 obserwowane za pomoc\u0105 test\u00f3w, a w\u0142a\u015bciwo\u015bci mechaniczne materia\u0142\u00f3w s\u0105 w ten spos\u00f3b ujawniane.<\/p>\n\n\n\n<p>Testy maj\u0105ce na celu uzyskanie w\u0142a\u015bciwo\u015bci spr\u0119\u017cystych mo\u017cna podzieli\u0107 na statyczne i dynamiczne. Aby test by\u0142 statyczny, si\u0142a musi by\u0107 przyk\u0142adana z maksymaln\u0105 cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105 1 Hz, w spos\u00f3b sta\u0142y i tylko jeden raz. W tym przypadku napr\u0119\u017cenie jest sta\u0142e, a wsp\u00f3\u0142czynnik wyd\u0142u\u017cenia jest mniejszy ni\u017c 0,25 w te\u015bcie statycznym. Testy dynamiczne s\u0105 stosowane do tego typu obci\u0105\u017ce\u0144, poniewa\u017c testy statyczne nie mog\u0105 stanowi\u0107 odpowiedniego modelu dla nagle zmieniaj\u0105cych si\u0119 obci\u0105\u017ce\u0144. W testach dynamicznych obci\u0105\u017cenie jest zmienne, a do pr\u00f3bki przyk\u0142adane jest odkszta\u0142cenie sinusoidalne. Testy te mog\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c przeprowadzane w wysokich lub niskich temperaturach. W wyniku test\u00f3w dynamicznych uzyskuje si\u0119 informacje o twardo\u015bci i t\u0142umieniu. Testy zm\u0119czeniowe mog\u0105 by\u0107 traktowane jako podga\u0142\u0105\u017a test\u00f3w dynamicznych. Obci\u0105\u017cenie jest przyk\u0142adane cyklicznie. Testy te s\u0105 wykonywane z cyklami rozci\u0105ganie-ci\u0105gniecie, \u015bciskanie-\u015bciskanie lub \u015bciskanie-odwrotne rozci\u0105ganie. W wyniku testu zm\u0119czeniowego mo\u017cna okre\u015bli\u0107 \u017cywotno\u015b\u0107 materia\u0142\u00f3w. Wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 zm\u0119czeniowa i odporno\u015b\u0107 na p\u0119kanie s\u0105 r\u00f3wnie\u017c okre\u015blane w te\u015bcie zm\u0119czeniowym.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"800\" src=\"https:\/\/www.materialstests.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Tension-and-Compression-Testing.jpg\" alt=\"Testy rozci\u0105gania i \u015bciskania\" class=\"wp-image-977\" srcset=\"https:\/\/www.materialstests.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Tension-and-Compression-Testing.jpg 800w, https:\/\/www.materialstests.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Tension-and-Compression-Testing-300x300.jpg 300w, https:\/\/www.materialstests.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Tension-and-Compression-Testing-150x150.jpg 150w, https:\/\/www.materialstests.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Tension-and-Compression-Testing-768x768.jpg 768w, https:\/\/www.materialstests.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Tension-and-Compression-Testing-600x600.jpg 600w, https:\/\/www.materialstests.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Tension-and-Compression-Testing-100x100.jpg 100w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">&nbsp;<\/h3>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Pr\u00f3ba rozci\u0105gania<\/h3>\n\n\n\n<p>Pr\u00f3ba rozci\u0105gania jest jednym z najcz\u0119\u015bciej stosowanych test\u00f3w w in\u017cynierii w celu okre\u015blenia w\u0142a\u015bciwo\u015bci wytrzyma\u0142o\u015bciowych materia\u0142\u00f3w. Wykonuje si\u0119 j\u0105 w celu okre\u015blenia w\u0142a\u015bciwo\u015bci mechanicznych materia\u0142\u00f3w izotropowych. Test ten opiera si\u0119 na przy\u0142o\u017ceniu si\u0142y rozci\u0105gaj\u0105cej do pr\u00f3bki z przeciwleg\u0142ych powierzchni w tym samym kierunku i monitorowaniu napr\u0119\u017cenia materia\u0142u a\u017c do jego p\u0119kni\u0119cia. W wyniku pr\u00f3by rozci\u0105gania mo\u017cna uzyska\u0107 granic\u0119 plastyczno\u015bci, maksymaln\u0105 wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 na rozci\u0105ganie, plastyczno\u015b\u0107, modu\u0142 Younga, modu\u0142 \u015bcinania i wsp\u00f3\u0142czynnik Poissona materia\u0142u.<\/p>\n\n\n\n<p>Krzywe napr\u0119\u017cenie - odkszta\u0142cenie<\/p>\n\n\n\n<p>Krzywe napr\u0119\u017cenia i odkszta\u0142cenia<\/p>\n\n\n\n<p>Nominalne napr\u0119\u017cenie rozci\u0105gaj\u0105ce przy\u0142o\u017cone do materia\u0142u podczas test\u00f3w jest nast\u0119puj\u0105ce:<\/p>\n\n\n\n<p>Gdzie F jest si\u0142\u0105 rozci\u0105gaj\u0105c\u0105, a A_0 jest polem przekroju pod wp\u0142ywem rozci\u0105gania. Odkszta\u0142cenie definiuje si\u0119 jako;<\/p>\n\n\n\n<p>Gdzie L_0 to pocz\u0105tkowa d\u0142ugo\u015b\u0107 pr\u00f3bki, a \u0394_L to wyd\u0142u\u017cenie materia\u0142u po te\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n<p>Na podstawie warto\u015bci uzyskanych z testu uzyskuje si\u0119 krzyw\u0105 napr\u0119\u017cenie-odkszta\u0142cenie. Krzywa ta ujawnia granic\u0119 zerwania materia\u0142u, granic\u0119 plastyczno\u015bci, maksymaln\u0105 wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 na rozci\u0105ganie i stan ci\u0105gliwo\u015bci. Kolejn\u0105 zalet\u0105 jest to, \u017ce dostarcza informacji niezale\u017cnie od wymiar\u00f3w materia\u0142u.<\/p>\n\n\n\n<p>Powy\u017cszy wykres przedstawia krzyw\u0105 napr\u0119\u017cenie-odkszta\u0142cenie materia\u0142u kruchego.<\/p>\n\n\n\n<p>W przypadku wi\u0119kszo\u015bci krzywych pocz\u0105tkowa cz\u0119\u015b\u0107 jest liniowa. Warto\u015b\u0107 granicy plastyczno\u015bci uzyskuje si\u0119 na krzywej, gdy krzywa r\u00f3wnoleg\u0142a do nachylenia krzywej jest rysowana od punktu, w kt\u00f3rym wyd\u0142u\u017cenie na krzywej napr\u0119\u017cenie-odkszta\u0142cenie wynosi 0,2%. Mo\u017cemy okre\u015bli\u0107 maksymalne napr\u0119\u017cenie, jakie materia\u0142 mo\u017ce wytrzyma\u0107 bez trwa\u0142ego uszkodzenia, wykorzystuj\u0105c jego granic\u0119 plastyczno\u015bci. Do tego momentu obiekt znajduje si\u0119 w obszarze spr\u0119\u017cystym. Nast\u0119pnie materia\u0142 wchodzi w obszar plastyczny, w kt\u00f3rym dzia\u0142aj\u0105ce na niego si\u0142y powoduj\u0105 trwa\u0142e uszkodzenie.<\/p>\n\n\n\n<p>Napr\u0119\u017cenie plastyczne<\/p>\n\n\n\n<p>Nachylenie wyimaginowanej linii, kt\u00f3r\u0105 rysujemy, aby znale\u017a\u0107 granic\u0119 plastyczno\u015bci, daje nam modu\u0142 Younga, kt\u00f3ry jest wa\u017cn\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015bci\u0105 materia\u0142u. Modu\u0142 Younga uzyskuje si\u0119 przez:<\/p>\n\n\n\n<p>Poni\u017csze r\u00f3wnanie przedstawia wsp\u00f3\u0142czynnik Poissona, kt\u00f3ry jest ujemn\u0105 warto\u015bci\u0105 stosunku przemieszczenia poziomego do przemieszczenia pionowego:<\/p>\n\n\n\n<p>Test<\/p>\n\n\n\n<p>Wi\u0119kszo\u015b\u0107 przekroj\u00f3w poprzecznych pr\u00f3bek stosowanych w pr\u00f3bie rozci\u0105gania pokazano na rysunku. Pr\u00f3bki mog\u0105 by\u0107 formowane jako arkusze lub cylindry.<\/p>\n\n\n\n<p>W zale\u017cno\u015bci od r\u00f3\u017cnych materia\u0142\u00f3w i poziom\u00f3w czu\u0142o\u015bci pomiarowej mo\u017cna stosowa\u0107 r\u00f3\u017cne typy mocowania. Ka\u017cda metoda wi\u0105zania ma swoje zalety i wady.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Test \u015bciskania<\/h3>\n\n\n\n<p>Test \u015bciskania pokazuje, jak zachowuj\u0105 si\u0119 materia\u0142y po \u015bci\u015bni\u0119ciu lub zgnieceniu. Test zwykle trwa do momentu rozpadu substancji lub do wcze\u015bniej okre\u015blonego limitu. W ten spos\u00f3b obliczane jest obci\u0105\u017cenie, kt\u00f3re materia\u0142 mo\u017ce wytrzyma\u0107 przed rozerwaniem i zakres jego degradacji do tego momentu. Aby przetestowa\u0107 materia\u0142, jest on cz\u0119sto podgrzewany lub ch\u0142odzony i poddawany dzia\u0142aniu wielu kierunk\u00f3w si\u0142y \u015bciskaj\u0105cej. Testy mog\u0105 by\u0107 jednak przeprowadzane w r\u00f3\u017cnych warunkach.<\/p>\n\n\n\n<p>Materia\u0142y o wysokiej wytrzyma\u0142o\u015bci na rozci\u0105ganie maj\u0105 zazwyczaj nisk\u0105 wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 na \u015bciskanie. Z tego powodu materia\u0142y te s\u0105 badane za pomoc\u0105 test\u00f3w \u015bciskania. Materia\u0142y, na kt\u00f3rych przeprowadza si\u0119 wi\u0119kszo\u015b\u0107 test\u00f3w \u015bciskania, to zazwyczaj materia\u0142y kruche, na przyk\u0142ad kompozyty, beton, drewno, metal i materia\u0142y ceglane; polimery, tworzywa sztuczne i pianki.<\/p>\n\n\n\n<p>W wyniku pr\u00f3by \u015bciskania uzyskuje si\u0119 krzyw\u0105 si\u0142a-odkszta\u0142cenie. Si\u0142a jest nast\u0119pnie przekszta\u0142cana w napr\u0119\u017cenie w celu utworzenia krzywej napr\u0119\u017cenie-odkszta\u0142cenie. Krzywa ta jest bardzo podobna do krzywej napr\u0119\u017cenie-odkszta\u0142cenie w pr\u00f3bie rozci\u0105gania. Jedynie osie s\u0105 skierowane w kierunku pokazuj\u0105cym skracanie.<\/p>\n\n\n\n<p>Napr\u0119\u017cenie \u015bciskaj\u0105ce - Odkszta\u0142cenie \u015bciskaj\u0105ce %<\/p>\n\n\n\n<p>Obliczenia dotycz\u0105ce pr\u00f3by rozci\u0105gania s\u0105 r\u00f3wnie\u017c wa\u017cne w przypadku pr\u00f3by \u015bciskania;<\/p>\n\n\n\n<p>Mia\u017cd\u017cenie<\/p>\n\n\n\n<p>Zgniatanie s\u0142u\u017cy do wyra\u017cenia stopnia skr\u00f3cenia materia\u0142u podczas testu.<\/p>\n\n\n\n<p>Wyra\u017a zmia\u017cd\u017cenie.<\/p>\n\n\n\n<p>Obrz\u0119k<\/p>\n\n\n\n<p>P\u0119cznienie to wzrost przekroju badanego materia\u0142u. Materia\u0142y ci\u0105gliwe s\u0105 bardziej podatne na p\u0119cznienie. Jest to sformalizowane przez:<\/p>\n\n\n\n<p>Test<\/p>\n\n\n\n<p>Materia\u0142y kruche s\u0105 zazwyczaj przedmiotem test\u00f3w \u015bciskania. Charakterystyka \u015bciskania sztywnych pianek jest podana w normie ISO 844 jako przyk\u0142ad. W normie tej podano warto\u015bci i kszta\u0142ty przekroju poprzecznego, warto\u015bci temperatury i wilgotno\u015bci oraz przewidywane wyniki pr\u00f3by. Napr\u0119\u017cenia podane s\u0105 w kPa.<\/p>\n\n\n\n<p>Warto\u015b\u0107 elastyczno\u015bci kompresji w normie jest nast\u0119puj\u0105ca:<\/p>\n\n\n\n<p>Tutaj \u03c3_e to si\u0142a na ko\u0144cu konwencjonalnego obszaru spr\u0119\u017cystego, h_0 to pocz\u0105tkowa grubo\u015b\u0107 materia\u0142u, a x_e to droga przebyta przez si\u0142\u0119 generuj\u0105c\u0105 napr\u0119\u017cenie.<\/p>\n\n\n\n<p>Poni\u017cej przedstawiono kilka norm opracowanych dla test\u00f3w \u015bciskania:<\/p>\n\n\n\n<p>ASTM D575-91 - Standardowe metody badania w\u0142a\u015bciwo\u015bci gumy podczas \u015bciskania<\/p>\n\n\n\n<p>ASTM E9-19 - Standardowe metody bada\u0144 \u015bciskania materia\u0142\u00f3w metalowych w temperaturze pokojowej<\/p>\n\n\n\n<p>TS EN ISO 14126 - Kompozyty tworzyw sztucznych wzmacniane w\u0142\u00f3knami - Oznaczanie w\u0142a\u015bciwo\u015bci \u015bciskaj\u0105cych w kierunku p\u0142aszczyzny<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">&nbsp;<\/h3>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Opis techniki<\/h3>\n\n\n\n<p>Ocena mechanicznego zachowania pr\u00f3bki w warunkach rozci\u0105gania i \u015bciskania mo\u017ce by\u0107 przeprowadzona w celu dostarczenia podstawowych danych o w\u0142a\u015bciwo\u015bciach materia\u0142u, kt\u00f3re s\u0105 krytyczne dla projektowania komponent\u00f3w i oceny wydajno\u015bci serwisowej. Wymagania dotycz\u0105ce warto\u015bci wytrzyma\u0142o\u015bci na rozci\u0105ganie i \u015bciskanie oraz metody testowania tych w\u0142a\u015bciwo\u015bci s\u0105 okre\u015blone w r\u00f3\u017cnych normach dla szerokiej gamy materia\u0142\u00f3w. Testy mog\u0105 by\u0107 wykonywane na obrobionych pr\u00f3bkach materia\u0142u lub na pe\u0142nowymiarowych lub skalowanych modelach rzeczywistych komponent\u00f3w. Testy te s\u0105 zwykle wykonywane przy u\u017cyciu uniwersalnego mechanicznego przyrz\u0105du testuj\u0105cego.<\/p>\n\n\n\n<p>Pr\u00f3ba rozci\u0105gania to metoda okre\u015blania zachowania materia\u0142\u00f3w pod obci\u0105\u017ceniem osiowym rozci\u0105gaj\u0105cym. Testy przeprowadzane s\u0105 poprzez zamocowanie pr\u00f3bki w aparacie badawczym, a nast\u0119pnie przy\u0142o\u017cenie si\u0142y do pr\u00f3bki poprzez rozdzielenie trawers maszyny wytrzyma\u0142o\u015bciowej. Pr\u0119dko\u015b\u0107 trawersy mo\u017ce by\u0107 zmieniana w celu kontrolowania szybko\u015bci odkszta\u0142cenia pr\u00f3bki. Dane z testu s\u0105 wykorzystywane do okre\u015blenia wytrzyma\u0142o\u015bci na rozci\u0105ganie, granicy plastyczno\u015bci i modu\u0142u spr\u0119\u017cysto\u015bci. Pomiar wymiar\u00f3w pr\u00f3bki po badaniu zapewnia r\u00f3wnie\u017c zmniejszenie powierzchni i warto\u015bci wyd\u0142u\u017cenia w celu scharakteryzowania plastyczno\u015bci materia\u0142u. Pr\u00f3by rozci\u0105gania mog\u0105 by\u0107 wykonywane na wielu materia\u0142ach, w tym metalach, tworzywach sztucznych, w\u0142\u00f3knach, klejach i gumach. Testy mog\u0105 by\u0107 przeprowadzane w temperaturach ujemnych i podwy\u017cszonych.<br><br>Pr\u00f3ba \u015bciskania to metoda okre\u015blania zachowania materia\u0142\u00f3w pod obci\u0105\u017ceniem \u015bciskaj\u0105cym. Testy \u015bciskania s\u0105 przeprowadzane poprzez obci\u0105\u017cenie pr\u00f3bki testowej mi\u0119dzy dwiema p\u0142ytami, a nast\u0119pnie przy\u0142o\u017cenie si\u0142y do pr\u00f3bki poprzez przesuni\u0119cie poprzeczek razem. Podczas testu pr\u00f3bka jest \u015bciskana, a odkszta\u0142cenie w stosunku do przy\u0142o\u017conego obci\u0105\u017cenia jest rejestrowane. Pr\u00f3ba \u015bciskania s\u0142u\u017cy do okre\u015blenia granicy spr\u0119\u017cysto\u015bci, granicy proporcjonalno\u015bci, granicy plastyczno\u015bci, granicy plastyczno\u015bci oraz (w przypadku niekt\u00f3rych materia\u0142\u00f3w) wytrzyma\u0142o\u015bci na \u015bciskanie.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">&nbsp;<\/h3>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Informacje analityczne<\/h3>\n\n\n\n<p><strong>Wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 na \u015bciskanie<\/strong>&nbsp;- Wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 na \u015bciskanie to maksymalne napr\u0119\u017cenie \u015bciskaj\u0105ce, jakie materia\u0142 jest w stanie wytrzyma\u0107 bez p\u0119kni\u0119cia. Materia\u0142y kruche p\u0119kaj\u0105 podczas test\u00f3w i maj\u0105 okre\u015blon\u0105 warto\u015b\u0107 wytrzyma\u0142o\u015bci na \u015bciskanie. Wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 na \u015bciskanie materia\u0142\u00f3w ci\u0105gliwych jest okre\u015blana na podstawie stopnia ich odkszta\u0142cenia podczas test\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Granica elastyczno\u015bci<\/strong>&nbsp;- Granica spr\u0119\u017cysto\u015bci to maksymalne napr\u0119\u017cenie, kt\u00f3re materia\u0142 mo\u017ce wytrzyma\u0107 bez trwa\u0142ego odkszta\u0142cenia po usuni\u0119ciu napr\u0119\u017cenia.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Wyd\u0142u\u017cenie<\/strong>&nbsp;- Wyd\u0142u\u017cenie to wielko\u015b\u0107 trwa\u0142ego wyd\u0142u\u017cenia pr\u00f3bki, kt\u00f3ra zosta\u0142a z\u0142amana w pr\u00f3bie rozci\u0105gania.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Modu\u0142y elastyczno\u015bci<\/strong>&nbsp;- Modu\u0142 spr\u0119\u017cysto\u015bci to stosunek napr\u0119\u017cenia (poni\u017cej granicy proporcjonalno\u015bci) do odkszta\u0142cenia, tj. nachylenie krzywej napr\u0119\u017cenie-odkszta\u0142cenie. Jest on uwa\u017cany za miar\u0119 sztywno\u015bci metalu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Limit proporcjonalny<\/strong>&nbsp;- Granica proporcjonalno\u015bci to najwi\u0119ksza warto\u015b\u0107 napr\u0119\u017cenia, jak\u0105 materia\u0142 jest w stanie osi\u0105gn\u0105\u0107 bez odchylenia od liniowej zale\u017cno\u015bci krzywej napr\u0119\u017cenie-odkszta\u0142cenie, tj. bez rozwoju odkszta\u0142cenia plastycznego.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Zmniejszenie powierzchni<\/strong>&nbsp;- Zmniejszenie powierzchni jest r\u00f3\u017cnic\u0105 mi\u0119dzy pierwotn\u0105 powierzchni\u0105 przekroju poprzecznego pr\u00f3bki do rozci\u0105gania a najmniejsz\u0105 powierzchni\u0105 po p\u0119kni\u0119ciu po te\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Napi\u0119cie<\/strong>&nbsp;- Odkszta\u0142cenie to wielko\u015b\u0107 zmiany rozmiaru lub kszta\u0142tu materia\u0142u pod wp\u0142ywem si\u0142y.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Punkt wydajno\u015bci<\/strong>&nbsp;- Granica plastyczno\u015bci to napr\u0119\u017cenie w materiale (zwykle mniejsze ni\u017c maksymalne osi\u0105galne napr\u0119\u017cenie), przy kt\u00f3rym nast\u0119puje wzrost odkszta\u0142cenia bez wzrostu napr\u0119\u017cenia. Tylko niekt\u00f3re metale maj\u0105 granic\u0119 plastyczno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 na rozci\u0105ganie<\/strong>&nbsp;- Granica plastyczno\u015bci to napr\u0119\u017cenie, przy kt\u00f3rym materia\u0142 wykazuje okre\u015blone odchylenie od liniowej zale\u017cno\u015bci napr\u0119\u017cenie-odkszta\u0142cenie. W przypadku metali cz\u0119sto stosuje si\u0119 przesuni\u0119cie 0,2%.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ostateczna wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 na rozci\u0105ganie<\/strong>&nbsp;- Ostateczna wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 na rozci\u0105ganie (UTS) to maksymalne napr\u0119\u017cenie rozci\u0105gaj\u0105ce, jakie materia\u0142 mo\u017ce wytrzyma\u0107 bez p\u0119kni\u0119cia. Oblicza si\u0119 j\u0105 dziel\u0105c maksymalne obci\u0105\u017cenie przy\u0142o\u017cone podczas pr\u00f3by rozci\u0105gania przez pierwotny przekr\u00f3j poprzeczny pr\u00f3bki.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">&nbsp;<\/h3>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Typowe zastosowania<\/h3>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.materialstests.com\/pl\/products\/tensile-and-compression-tester.html\/\"><strong>Rozci\u0105ganie i \u015bciskanie<\/strong><\/a>&nbsp;w\u0142a\u015bciwo\u015bci surowca do por\u00f3wnania ze specyfikacj\u0105 produktu<\/p>\n\n\n\n<p>Uzyskanie danych o w\u0142a\u015bciwo\u015bciach materia\u0142u do modelowania metod\u0105 element\u00f3w sko\u0144czonych lub innego projektowania produktu pod k\u0105tem po\u017c\u0105danego zachowania mechanicznego i wydajno\u015bci serwisowej.<\/p>\n\n\n\n<p>Symulacja wydajno\u015bci mechanicznej komponent\u00f3w podczas eksploatacji<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">&nbsp;<\/h3>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Przyk\u0142adowe wymagania<\/h3>\n\n\n\n<p>Standardowe pr\u00f3by rozci\u0105gania metali i tworzyw sztucznych s\u0105 przeprowadzane na specjalnie przygotowanych pr\u00f3bkach. Pr\u00f3bki te mog\u0105 by\u0107 obrobionymi pr\u00f3bkami cylindrycznymi lub pr\u00f3bkami p\u0142askimi (dogbone). Pr\u00f3bki testowe musz\u0105 mie\u0107 okre\u015blony stosunek d\u0142ugo\u015bci do szeroko\u015bci lub \u015brednicy w obszarze testowym (przyrz\u0105dzie pomiarowym), aby uzyska\u0107 powtarzalne wyniki i by\u0107 zgodne ze standardem.&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.materialstests.com\/pl\/products\/tensile-and-compression-tester.html\/\">metoda testowa<\/a>&nbsp;wymagania. Produkty rurowe, w\u0142\u00f3kna i druty mog\u0105 by\u0107 testowane na rozci\u0105ganie w pe\u0142nym rozmiarze przy u\u017cyciu specjalnych uchwyt\u00f3w, kt\u00f3re promuj\u0105 optymalne chwytanie i lokalizacj\u0119 uszkodze\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p>Najcz\u0119stsz\u0105 pr\u00f3bk\u0105 u\u017cywan\u0105 do pr\u00f3b \u015bciskania jest prawy okr\u0105g\u0142y cylinder z p\u0142askimi ko\u0144cami. Inne kszta\u0142ty mog\u0105 by\u0107 stosowane, jednak wymagaj\u0105 one specjalnych uchwyt\u00f3w, aby unikn\u0105\u0107 wyboczenia. Specjalne konfiguracje do testowania komponent\u00f3w lub symulacji serwisowych zale\u017c\u0105 od konkretnej maszyny testowej, kt\u00f3ra ma by\u0107 u\u017cywana.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">R\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy urz\u0105dzeniami do pr\u00f3b rozci\u0105gania i \u015bciskania<\/h2>\n\n\n\n<p>W przypadku test\u00f3w na rozci\u0105ganie, maszyna testowa wywiera obci\u0105\u017cenie rozci\u0105gaj\u0105ce lub si\u0142\u0119, kt\u00f3ra rozci\u0105ga badane pr\u00f3bki. W przypadku pr\u00f3b rozci\u0105gania tworzyw sztucznych, pr\u00f3bka testowa jest rozci\u0105gana w celu pomiaru wytrzyma\u0142o\u015bci na rozci\u0105ganie i innych w\u0142a\u015bciwo\u015bci, w tym sztywno\u015bci i granicy plastyczno\u015bci. Istnieje kilka wsp\u00f3lnych norm bran\u017cowych, kt\u00f3re zapewniaj\u0105 uzgodnione metody test\u00f3w rozci\u0105gania tworzyw sztucznych. Normy ASTM D638 i ISO 527-2 charakteryzuj\u0105 si\u0119 podobn\u0105, ale r\u00f3\u017cn\u0105 znormalizowan\u0105 geometri\u0105 i wymiarami pr\u00f3bek testowych. Testy te wymagaj\u0105 uchwyt\u00f3w do rozci\u0105gania, kt\u00f3re powinny chwyta\u0107 pr\u00f3bk\u0119 i regulowa\u0107 jej grubo\u015b\u0107 podczas procesu testowego. Akcesoria te r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od uchwyt\u00f3w do \u015bciskania.&nbsp;<br><br>W testach \u015bciskania maszyna testowa wywiera obci\u0105\u017cenie lub si\u0142\u0119 \u015bciskaj\u0105c\u0105, aby zgnie\u015b\u0107 badan\u0105 pr\u00f3bk\u0119 do momentu jej p\u0119kni\u0119cia lub zgniecenia. Testy \u015bciskania polimerowego strukturalnego materia\u0142u piankowego s\u0105 obj\u0119te zakresem&nbsp;<strong>ASTM D1621<\/strong>&nbsp;kt\u00f3ry okre\u015bla rodzaj zastosowanych p\u0142yt \u015bciskaj\u0105cych i ugi\u0119ciomierza. Badana pr\u00f3bka jest umieszczana pomi\u0119dzy p\u0142ytami do pr\u00f3b \u015bciskania do momentu zniszczenia lub p\u0119kni\u0119cia struktury kom\u00f3rkowej.<br><br>Uniwersalna maszyna wytrzyma\u0142o\u015bciowa mo\u017ce wykonywa\u0107 zar\u00f3wno pr\u00f3by rozci\u0105gania, jak i \u015bciskania. G\u0142owica poprzeczna mo\u017ce by\u0107 u\u017cywana do ci\u0105gni\u0119cia lub \u015bciskania pr\u00f3bki testowej, kt\u00f3ra znajduje si\u0119 pomi\u0119dzy p\u0142yt\u0105 bazow\u0105 a ruchom\u0105 g\u0142owic\u0105.<br><br>Uchwyty do pr\u00f3b rozci\u0105gania i czujniki odkszta\u0142cenia (znane jako ekstensometry) nie mog\u0105 wykonywa\u0107 pr\u00f3b \u015bciskania. Ponadto uchwyty do pr\u00f3b rozci\u0105gania s\u0105 specjalnie dopasowane do dok\u0142adnej geometrii i wymiar\u00f3w pr\u00f3bki testowej. P\u0142yty do pr\u00f3b \u015bciskania i ugi\u0119ciomierz s\u0105 r\u00f3wnie\u017c w stanie wykona\u0107 tylko pr\u00f3b\u0119 \u015bciskania, dlatego w tym przypadku potrzebne s\u0105 oba zestawy akcesori\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p>Je\u015bli chcesz uzyska\u0107 wi\u0119cej informacji na temat tego produktu,&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.materialstests.com\/pl\/contact-us.html\/\"><strong>prosimy o kontakt.&nbsp;<\/strong><\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Introduction In engineering, materials are exposed to different types of loads. The loads that materials can be subjected to can be listed as tensile, compression, bending, shearing, or twisting. At the same time, these loads can differ statically or dynamically. The material may have to resist one or more of these loads at the same [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-974","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.materialstests.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/974","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.materialstests.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.materialstests.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.materialstests.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.materialstests.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=974"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.materialstests.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/974\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.materialstests.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=974"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.materialstests.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=974"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.materialstests.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=974"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}